Omurilik Tümörleri

Omurga Tümörleri 

Omurga ve omuriliği oluşturan; kemik, sinir, sinir kökleri ve yumuşak doku gibi kısımlardan herhangi birinin içerisinde oluşan kitlelerdir. Bu tümörler omurganın boyun, sırt, bel veya sakrum bölgelerinden gelişebilir.  Omurga tümörleri ilk olarak primer ve sekonder diye sınıflandırılır. Primer tümör denildiğinde omurga veya omurilikteki hücrelerin kendisinden gelişen tümörlerden bahsedilir. Sekonder tümör denildiğinde başka bir dokuda meydana gelen tümör (kanser) omurga veya omurilik bölgesine sıçraması (metastaz) ile gelişen tümörlerdir.
 
Başlangıçtaki sınıflamadan sonra daha detaylı sınıflama şu şekildedir:

1- Ekstradural Tümörler : Omurgada omurilik ve omuriliği çevreleyen zarın dışında kalan bölgenin tümörleridir. Buraya omurga kanalı içindeki omurilik zarı üzerindeki alan da dahildir. (Epidural bölge)

2- İntradural Extramedüller : Omurilik  zarının içinde ancak omurilik dışında kalan tümörler

3- İntradural İntramedüller : Omuriliğin içinde gelişen tümörler
 
Ekstradural tümörlerin yaklaşık yüzde 90’ı metastatik tümörlerdir. Yani başka organ kanserlerinin spinal kolona (omurgaya) sıçrayan tümörüdür. Erişkin hastalarda en sık omurgaya metastaz yapan tümörler akciğer, meme, prostat, böbrek yada lenfomadır. Metastatik tümörler yani sıçrayan tümörler daha çok 40-65 yaş arası erişkinlerde ve erkeklerde kadınlara nazaran daha sık görülür. Primer tümörlerde iyi huylu olanlar 20-30 yaşlarında yani genç erişkinlerde, kötü huylu olanlar 40-60 yaşlarındaki erişkinlerde daha çok görülür.

Aşağıda omurga tümörlerinin başlıca sınıflandırılması gösterilmiştir

1-İyi huylu-selim tümörler (Bening)

-Osteoid osteom

-Osteoblastom

-Osteokondroma

-Anevrizmal kemik kisti


-Dev hücreli tümör

-Hemanjioma

-Eozinofilik granüloma

2-Kötü huylu-habis tümörler (Malign)

-Plazmositom

-Multiple Myelom

-Ewing sarkomu
 
-Osteosarkom
 
-Kondrosarkoma

-Lenfoma

-Kordoma



Omurga Tümörlerinin Belirtileri Nelerdir?

Omurga tümörlerinde hastalarda tümörün yerine göre oluştuğu dokuya ve bası yaptığı sinir dokusuna göre bulguları değişkenlik gösterir. En sık şikayetler boyun, sırt, bel ağrıları, kilo kaybı, gece terlemesi, hareketle ağrıların artması vb şeklindedir. Direk sinir harabiyetine yol açan tümörler daha kritik bulgular verir. Bunlar idrar, gaita tutamama, felçlikler, duyu kaybı vb şeklinde de olabilir. Yaygın kanserlerde kilo kaybı ve gece terlemesi gibi genel şikayetler de olabilir.

Omurga Tümörlerinin Tanısı Nasıl Konulur?
 
 Omurga tümörlerinde tanı koyma işleminde hastanın şikayetleri, hikayesi, genel sistemik muayenesi ile beraber detaylı nörolojik muayene ile sorgulama yapılır. Hastanın kendisinde ve ailesinde kanser öyküsü detaylı sorgulanmalıdır. Bu aşamadan sonra
-kan testleri (tümör markerları vb.)
-direkt grafiler(x-ray)
-CT (Bilgisayarlı tomografi)
-MR (Manyetik Rezonans) (Tümör vakalarında ilaçlı MR çekilmelidir)
-Miyelografi
-Radyoizotop kemik tarama (Sintigrafi)
-Anjiyografi
 gibi radyolojik tetkiklerle detaylı inceleme yapılır.
Bazı durumla tümörün başka dokuya sıçrama durumundan şüphelenilirse veya omurgadaki tümörün metastaz olduğundan şüphelenirse PET/CT ile genel vücut taraması yapılabilir.
  
    Görüntüleme yöntemleri ile tümör tespitinden sonra primer tümöre yönelik veya metaztasa yönelik gerekli doku tiplemesi veya metastazsa kaynağa yönelik biyopsi yapılması gerekir. Bu işlem çoğu kez ameliyathane ortamında gerekli görüntüleme cihazları (skopi, BT, veya USG )  eşliğinde iğne yardımıyla kapalı olarak yapılır. Elbette bazı durumlarda açık biyopsi tercih edilebilir.
 
Omurga Tümörlerinde Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Omurga tümörlerinin asıl tedavisi ameliyattır. Ameliyatla tümörün duruma göre tamamen veya kısmen çıkartmak gerekir. Beyin cerrahının operasyona karar verirken şu durumları iyi değerlendirir:
- Tümörün radyolojik ve histopatolojik tipi
-Tümörün omurga içinde veya vücutta başka yere yayılımı
-Kemoterapiye veya radyoterapiye direnç durumu
-Nörolojik defisit durumu (felçlik durumu)
-Hastanın genel durumu
  
Omurgada tümörlerlere yönelik cerrahi işlem hastanın ön kısmından veya arka kısmından yapılabilir. Tümörün yerine göre metal vida, rod gibi malzemeler stabiliteyi arttırmak için (enstrümantasyon vb.) ameliyat esnasında kullanılabilir. Bazen kemik tümörü çıkarıldıktan sonra kafes ve/veya kemik çimentosu da kemik yerini doldurmak için kullanılabilir. Ameliyat esnasında sinir dokuyla işlem yapılacağı için nöromonitorizasyon ile sinir dokulara zarar vermeden ameliyat yapılması mümkün olabilir.
 
Ameliyattan sonra hastanede kalış süresi 3-5 gün civarıdır. Elbette böyle omurga ameliyatlarından sonra çoğu kez hastalara fizik tedavi önerilmektedir.
 
  Tümör alındıktan sonra kitlenin patoloji sonucuna göre hastalara kemoterapi ve/veya radyoterapi gibi adjuvan tedaviler verilebilir. Böylece iyi huylu tümörlerde yaklaşık birkaç ayda tamamen normal hayata dönülebilirken kötü huylu tümörlerde medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi işlemleriyle beraber 6 ay – 1 yıl arası bir zaman gerekecektir.

Omurga Tümörlerinde Ameliyat Dışı Yöntemler Nelerdir?

  Bazı durumlarda küçük selim karakterli (iyi  huylu)  lezyonlar herhangi bir şikayet oluşturmuyorsa ve sinirlere basısı yoksa klinik ve radyolojik görüntülemelerle sık aralıklarla takip edilebilir. Ayrıca bazı durumlarda kötü huylu omurga tümörleri veya metastazları kemoterapi veya radyoterapiye hassas olabilir. Seçilmiş hastalarda bu yöntemler denenebilir.
 
    Son yıllarda yeni bir ameliyatsız yöntem olan cyberknife radyocerrahisi omurga tümörlerinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu yöntem geleneksel radyoterapiden daha etkin ve daha konforludur. Cyberknife tedavisi ayaktan işlem olup anestezi gerektirmeden yapılan 1-2 saat süren bir tedavidir. Tedavinin bilinen bir yan etkisi yoktur. İşlem sonrası hastanede yatış gerektirmeden evlerine dönebilirler. Seans sayısı her hastaya göre değerlendirilir